(20-09-2007 09:12)

Z wielu analiz ekonomicznych wynika, że kondycja finansowa polskich gospodarstw domowych nie jest najlepsza, a w kraju jest zdecydowanie za mało mieszkań w stosunku do potrzeb. Pomimo systematycznego wzrostu liczby mieszkań oddawanych co roku do użytku, nadal mamy do czynienia z ich deficytem.

Zmiany społeczno-gospodarcze w okresie transformacji, wzbudziły w Polakach nadzieję na poprawę sytuacji w budownictwie mieszkaniowym. Niestety, w tej dziedzinie polityki społecznej nie nastąpiła do tej pory radykalna poprawa. Pogłębiający się od lat kryzys mieszkaniowy obecnie staje się jednym z najważniejszych źródeł niepokojów społecznych, a jednocześnie problemów podejmowanych przez władze zarówno państwowe, jak i lokalne¹. Problem mieszkaniowy w Polsce wraz z upływem czasu wydaje się coraz trudniejszy do rozwiązania. Nasze budownictwo cechuje się znacznym niedoborem powierzchni mieszkalnych. Szacuje się, że luka w liczbie mieszkań sięga od 1 do 1,5 miliona². Wynika z tego, że przy obecnej rocznej produkcji 80-88 tysięcy mieszkań problem może zostać rozwiązany dopiero po około 12. latach. Należy również pamiętać, że wyż demograficzny lat 70. i 80. wpływa obecnie na zwiększenie popytu na mieszkania (por. udział grup wiekowych w ogólnej liczbie ludności)³.

Jeśli w najbliższych latach nie nastąpi przełom na rynku mieszkaniowym, sytuacja stanie się bardzo trudna dla wielu młodych ludzi wkraczających w dorosłe życie. Ów milion potrzebnych mieszkań to jednak tylko minimum potrzeb polskiego rynku mieszkaniowego. Aby dorównać standardom panującym w państwach Unii Europejskiej, opartym na zasadach czterech swobód⁴, potrzeba aż dwóch milionów nowych mieszkań, by móc powiedzieć o nasyceniu tego rynku.
Polska plasuje się na końcu Europy pod względem liczby mieszkań na osobę i nowo budowanych mieszkań na 1000 mieszkańców. Sytuacja jest o tyle ciekawa, że pomimo tak dużego deficytu mieszkań na rynku, w roku 2002 nie wszystkie nowe mieszkania na lokalnych rynkach znalazły nabywców⁵. Uzasadnione zatem wydaje się poszukiwanie przyczyn takiej sytuacji. Niewątpliwie należą do nich problemy ekonomiczne gospodarstw domowych, spowodowane między innymi wysokim bezrobociem i niskimi dochodami. Sytuacja jest zatem trudna. Dlatego tak ważna staje się pomoc państwa, które przy użyciu wszystkich dostępnych instrumentów przyczyniłoby się do poprawy pozycji tak ważnego sektora gospodarki, jakim jest tanie budownictwo mieszkaniowe.
Przy obecnych cenach mieszkań i ich relacji w stosunku do przeciętnej miesięcznej płacy (w Polsce za przeciętną miesięczną pensję możemy nabyć średnio 0,6-0,8 m2 podczas, gdy w krajach zachodnich relacja ta waha się w przedziale 1,5 - 2 m2), wielu obywateli nie stać na zakup własnego mieszkania. Rozwiązaniem byłoby zwiększenie dostępności do długoterminowych niskooprocentowanych kredytów mieszkaniowych dla osób o przeciętnych i niższych dochodach, których nie stać na zakup mieszkania ze środków własnych, ani na zaciągnięcie drogiego komercyjnego kredytu.