Rekompensata przeznaczona jest dla podatników ponoszących wydatki na zakup materiałów budowlanych. Muszą być one związane z:

- budową budynku mieszkalnego,

- nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach,

- remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Ulga przysługuje tylko na materiały, na które stawka VAT wzrosła z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Ich wykaz można znaleźć w obwieszczeniu ministra transportu i budownictwa z 30 grudnia 2005 r. (DzUrz MTiB z 2006 r. nr 1, poz. 1). Można go znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl.

Ponadto w przypadku remontu do ulgi uprawniają tylko wydatki związane z pracami wymienionymi w załączniku do ustawy z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (DzU nr 177, poz. 1468 z późn.zm.). Ich listę prezentujemy na str. II. Wynika z niej, że właściciele domów mogą uwzględnić znacznie więcej prac niż posiadacze mieszkań. Ci drudzy nie muszą remontować fundamentów czy dachu – obowiązek ten ciąży bowiem na spółdzielni lub wspólnocie mieszkaniowej >patrz ramka

Które materiały można ująć we wniosku o zwrot

Dofinansowanie dotyczy tylko materiałów budowlanych, na które stawka VAT wzrosła 1 maja 2004 r. z 7 do 22 proc. Są one wymienione w obwieszczeniu ministra transportu i budownictwa.

Niestety, zwykle sam wykaz nie wystarcza. Często trzeba sięgnąć do klasyfikacji statystycznych. Należy przy tym pamiętać, że wykaz posługuje się nieobowiązującą już wersją Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (dalej PKWiU), określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (DzU nr 42, poz. 264 z późn. zm.). Jest ona bowiem wciąż stosowana w prawie podatkowym.

To nie koniec problemów. Przepisy o podatku od towarów i usług nie nakazują podawać na fakturze numeru PKWiU, jeśli sprzedaż opodatkowana jest 22-proc. stawką. Na podstawie samego dokumentu sprzedaży nie zawsze da się więc ustalić symbol towaru. Wtedy warto zwrócić się do sprzedawcy o jego uzupełnienie. Inaczej urząd skarbowy może żądać wyjaśnień, co nie tylko jest uciążliwe, ale także opóźni zwrot pieniędzy.

Konieczny tytuł prawny

Z ulgi mogą skorzystać tylko osoby posiadające:

- prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DzU z 2003 r. nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), czyli tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (np. zgoda właściciela na wybudowanie obiektu na jego gruncie) albo

- tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego – w przypadku remontu.

Za tytuł prawny uważa się m.in. własność, umowę użyczenia, najmu lub dzierżawy, inny stosunek zobowiązaniowy, z którego wynika prawo podatnika do korzystania z budynku (lokalu) mieszkalnego, np. umowę, na podstawie której członek spółdzielni jest zobowiązany do ponoszenia kosztów eksploatacji związanych z użytkowaniem nowo wybudowanego lokalu mieszkalnego. Tak wynika z broszury informacyjnej Ministerstwa Finansów. Ponadto konieczne jest posiadanie pozwolenia na budowę, jeśli zgodnie z prawem budowlanym jest ono wymagane.Warto przywołać interpretację Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna z 5 lipca 2006 r. (USI/415/23/2006/KK). Uznał on, że protokół przekazania kluczy do lokalu mieszkalnego jest tytułem prawnym do lokalu i upoważnia do wystąpienia o zwrot VAT. Podatnik, który zwrócił się z pytaniem, podpisał umowę z deweloperem w 2004 r. W maju 2006 r. podpisał protokół, na podstawie którego zostały mu przekazane klucze i który upoważniał go do przeprowadzania prac wykończeniowych. W przedstawionej sytuacji urząd stwierdził, że podatnik może się ubiegać o zwrot części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przed podpisaniem aktu notarialnego ustanawiającego odrębną własność lokalu.

Inwestorzy prowadzący budowę lub rozbudowę wymagającą pozwolenia mogą mieć wątpliwości, czy we wniosku można uwzględnić faktury dotyczące materiałów zakupionych przed jego uzyskaniem. Urząd Skarbowy w Wolsztynie w piśmie z 8 sierpnia 2006 r. (ZD-G/443-12/06) stwierdził, że przepisy na to zezwalają. Wynika z nich jedynie, że faktury muszą być wystawione po 30 kwietnia 2004 r.

Wykaz robót zaliczanych do remontu budynku mieszkalnego

1. Remont lub modernizacja przyłączy, elementów przyłączy budynku lub wykonanie nowych przyłączy, obejmujące:

1) przyłącza wodociągowe, hydrofornie;

2) przyłącza kanalizacyjne, bezodpływowe zbiorniki ścieków, urządzenia do oczyszczania ścieków;

3) przyłącza sieci cieplnej, węzły cieplne, kotłownie;

4) przyłącza do linii elektrycznej.

2. Wykonanie nowego przyłącza do sieci gazowej.

3. Remont i modernizacja fundamentów, łącznie z izolacjami, obejmujące:

1) wzmocnienie fundamentów lub ich zabezpieczenie;

2) izolacje przeciwwodne, przeciwwilgociowe, cieplne;

3) osuszanie fundamentów.

4. Remont lub modernizacja elementów konstrukcyjnych budynku lub ich części, dotyczące:

1) konstrukcji stropów;

2) konstrukcji ścian nośnych i zewnętrznych;

3) konstrukcji i pokrycia dachu;

4) docieplenia stropów i stropodachów;

5) kanałów spalinowych i wentylacyjnych;

6) pozostałych elementów konstrukcyjnych budynku, np. słupów, podciągów, schodów, zadaszeń, balkonów, loggii, izolacji przeciwwodnych, dźwiękochłonnych.

5. Remont lub modernizacja elewacji budynku, obejmujące:

1) tynki i okładziny zewnętrzne;

2) malowanie elewacji;

3) docieplenie ścian budynku;

4) obróbki blacharskie i elementy odwodnienia budynku.

6. Wbudowanie nowych, wymiana lub remont okien oraz drzwi zewnętrznych.

7. Przebudowa układu funkcjonalnego budynku, obejmująca:

1) sanitariaty i kuchnie;

2) wjazdy, podjazdy, zabezpieczenia i wykonanie innych elementów związanych z udostępnieniem i przystosowaniem budynku dla osób niepełnosprawnych.

8. Remont, modernizacja, wymiana lub wykonanie nowych instalacji budynku, obejmujące rozprowadzanie po budynku instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych: wyposażenia, armatury i urządzeń dotyczących:

1) instalacji sanitarnych;

2) instalacji elektrycznych, odgromowych i uziemienia;

3) instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych;

4) instalacji przyzywowych (domofony) i alarmowych;

5) przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych;

6) instalacji i urządzeń grzewczych.

9. Wykonanie nowych instalacji gazowych.

10. Wykonanie nowych instalacji wykorzystujących alternatywne źródła energii.

Wykaz robót zaliczanych do remontu lokalu mieszkalnego

1. Remont, modernizacja lub wykonanie nowych elementów w lokalu mieszkalnym:

1) ścianek działowych, sufitów, tynków i okładzin wewnętrznych;

2) podłóg i posadzek;

3) okien, świetlików i drzwi;

4) powłok malarskich i tapet;

5) elementów kowalsko-ślusarskich;

6) izolacji przeciwwodnych, przeciwwilgociowych, dźwiękochłonnych i cieplnych.

2. Remont, modernizacja, wymiana lub wykonanie nowych instalacji w lokalu mieszkalnym, obejmujące rozprowadzenie po lokalu instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych: wyposażenia, armatury i urządzeń dotyczących:

1) instalacji sanitarnych;

2) instalacji elektrycznych;

3) instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych;

4) instalacji przyzywowych (domofony) i alarmowych;

5) instalacji i urządzeń grzewczych;

6) przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych;

7) instalacji wykorzystujących alternatywne źródła energii.

3. Wykonanie nowych instalacji gazowych.

Nie dla wspólnot mieszkaniowych

Nie tylko osoby fizyczne kupują materiały budowlane w celu remontowania budynków mieszkalnych. Zdarza się, że robią to także wspólnoty mieszkaniowe. Korzystają przy tym ze środków funduszu remontowego gromadzonych przez właścicieli lokali. Niestety, w takiej sytuacji zwrot VAT nie przysługuje. Tak wynika z interpretacji Urzędu Skarbowego w Skarżysku-Kamiennej z 5 lipca 2006 r. (PP-443/9/2006). Zwrócono w niej uwagę, że ustawa, która jest podstawą wydania decyzji, reguluje też zasady zwrotu części wydatków osobom fizycznym. Wspólnoty mieszkaniowe są natomiast jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej. Dlatego korzystniej jest, gdy materiały kupi wykonawca robót. Wystawiając fakturę za roboty budowlane (obejmującą także cenę materiałów), będzie mógł zastosować stawkę 7 proc.

Gdy remontuje firma, lepiej aby to ona kupowała materiały

Zwrot VAT to ulga przewidziana przede wszystkim dla osób, które budują tzw. systemem gospodarczym lub samodzielnie remontują dom czy mieszkanie. Dla tych, którzy korzystają z usług firm, korzystniejszym rozwiązaniem jest, aby to przedsiębiorstwo budowlane samo kupowało materiały i wystawiało faktury za usługi obejmujące ich wartość. Takie rozwiązanie jest prostsze – nie trzeba wypełniać wniosku i oczekiwać pół roku na zwrot pieniędzy. Ponadto w ten sposób 7-proc. stawką opodatkowane są wszystkie materiały budowlane, a nie tylko te, które zostały wymienione w wykazie.