Jak to regulują przepisy

Jeszcze kilka miesięcy temu ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych przewidywała, że członek spółdzielni, który chciał wykupić mieszkanie lokatorskie lub własnościowe, musiał spłacić m.in. część kosztów docieplenia budynku (z tytułu uzupełnienia wkładu mieszkaniowego lub budowlanego). To się jednak zmieniło 31 lipca tego roku. Tego dnia weszła w życie nowelizacja tej ustawy, która zniosła ów wymóg. Nie zawiera ona jednak przepisów umarzających z mocy prawa roszczenia spółdzielni z tytułu dociepleń. Z ogólnych zasad prawa cywilnego wynika natomiast, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej – do stosunków prawnych istniejących w chwili wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z tych powodów – w opinii Ministerstwa Budownictwa – żądania spółdzielni pieniędzy za docieplenia często są zasadne, choć nie w każdym wypadku.

Remont czy uzupełnienie

– Spółdzielnia ma prawo żądać od wykupujących pieniędzy za docieplenia, ale tylko gdy potraktowała wykonane prace jako modernizację, czyli trwałe ulepszenie (unowocześnienie) budynku zwiększające jego wartość użytkową – twierdzi Michał Tokłowicz, wiceprezes Poznańskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

– W takim bowiem wypadku spółdzielnie obciążały swoich członków obowiązkiem uzupełnienia wkładu mieszkaniowego (w wypadku mieszkań lokatorskich) lub budowlanego (lokale własnościowe). Tak było m.in. w zarządzanej przeze mnie spółdzielni.

Członkowie PSM, których bloki ocieplono, mają więc dług wobec spółdzielni wynoszący średnio od 5 do 7 tys. zł. Jeżeli chcą wykupić mieszkanie na własność, spółdzielnia zastrzega w akcie notarialnym, że będą go spłacać w ratach.

– Inaczej jest w spółdzielniach – dodaje prezes – w których prace dociepleniowe zostały potraktowane jak zwykły remont i wykonywano je ze środków zgromadzonych w funduszu remontowym lub termomodernizacyjnym. Wtedy władze spółdzielni nie mają prawa żądać pieniędzy.Tak jest np. w spółdzielni Zacisze w Małkini.

Jak się dowiedzieć

– Spółdzielnia powinna poinformować swych członków, że ciąży na nich dług z tytułu docieplenia – wyjaśnia Tokłowicz. – Dowiedzieć się o tym można także z uchwały o odrębnej własności lokali, na podstawie której spółdzielnie dokonują przekształceń.

Członek spółdzielni zawsze może też zażądać w administracji udostępnienia regulaminu funduszu, na którym gromadzono środki na docieplenie. Powinien on zawierać informacje, czy spółdzielnia potraktowała docieplenie jako remont, czy też obciążyła nim wkłady.

Opinia
Krzysztof Pietrzykowski, prof. z Uniwersytetu Warszawskiego

Wiele spółdzielni stara się opóźnić przekształcenia mieszkań spółdzielczych. Żądanie pieniędzy za docieplenie budynków to kolejny ich wybieg. W ten sposób chcą zniechęcić posiadaczy lokali do ich wykupu. Tymczasem nie mają prawa uzależniać przekształcenia spółdzielczych praw we własność od spłaty zadłużenia z tytułu docieplenia budynku. Ostatnia nowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych uchyliła bowiem przepis, który o tym mówił. Nie oznacza to jednak, że spółdzielnia w ogóle nie ma prawa żądać od spółdzielców pieniędzy za termomodernizację. Może, ale pod warunkiem, że z regulaminu funduszu, z którego pochodziły środki na docieplenie, wyraźnie wynika, że trzeba uzupełnić wkłady mieszkaniowe oraz budowlane.