Cz. 1. Dachy zielone – najstarsza nowoczesna technologia

Czym jest dach zielony?

Aby dobrze zrozumieć pojęcie dachu zielonego, należy przyjąć tę nazwę za umowną. Dachów zielonych nie musimy wcale szukać wysoko nad głową, wielokrotnie – szczególnie w wielkomiejskich osiedlach – stąpamy po nich, nie zdając sobie sprawy, że zwykły trawnik czy plac zabaw nie jest posadowiony na gruncie rodzimym, lecz na dachu ukrytych pod ziemią garaży.

Istotą dachów zielonych jest umiejscowienie na konstrukcjach budowli terenów biologicznie czynnych, odtwarzających naturalne warunki gruntowe, pokrytych roślinnością. Dzięki zastosowaniu wielu warstw technicznych dachy zielone umożliwiają stworzenie założeń architektonicznych dla wegetacji roślin na dachach budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej, garażach, tarasach, parkingach, przystankach autobusowych czy miejskich torowiskach. Możemy stworzyć prawdziwy ogród na najwyższym piętrze wieżowca, pokryć roślinnością tradycyjny skośny dach czy wprowadzić zielone akcenty dla podniesienia walorów estetycznych miejskiego otoczenia.

Prapoczątki i dachy zielone w epoce antyku

Dach zielony jest nierozerwalnie związany z budownictwem i wraz z jego ewolucją zmieniał swój charakter. Można powiedzieć, że jest także archetypem bezpieczeństwa.

Pierwsze założenia zieleni na dachu powodowane były koniecznością naturalnego zabezpieczenia ludzkich siedzib przed wpływem czynników atmosferycznych. Przez wieki dachy zielone skutecznie kryły i umacniały fortyfikacje oraz inne obiekty militarne, stanowiły zwieńczenie tradycyjnych dachów skośnych w Skandynawii czy powszechnych jeszcze do niedawna w Polsce ziemianek. Już dawno spostrzeżono, że pokrycie konstrukcji dachu ziemią i wegetującą roślinnością poprawia warunki termiczne, zmniejszając uciążliwy chłód lub upał wewnątrz budynku, zdecydowanie wpływa także na jego trwałość. W Islandii, gdzie z uwagi na ostre warunki klimatyczne i brak zasobów naturalnych stosowanie dachów zielonych upowszechniło się jeszcze w epoce starożytnej, wykonywano je z użyciem najprostszych dostępnych budulców – kory brzozowej, kamieni, błota, mułu i darni.

Z punktu widzenia doświadczeń historycznych można rzec, że dachy zielone to najstarsza nowoczesna technologia. Ich początki sięgają trzeciego tysiąclecia p.n.e., o czym świadczą takie obiekty, jak zachowany do dzisiaj podziemny grobowiec Newgrange w okolicach Dublina – budowla o ponad 600 lat starsza od Wielkiej Piramidy w Gizie, a prawdopodobnie nawet i od kompleksu Stonehenge!

więcej w „Administratorze” nr 10/2008